سلول و اصحابش - كه ايشان با جهودان ( 1 ) و مشركان دوستى مىكردند اميد آن را تا ( 2 ) كار رسول [ را ] ( 3 ) توهينى باشد ( 4 ) ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و ( 5 ) مؤمنان را نهى كرد از مثل فعل ايشان . ضحّاك گفت از عبد اللَّه عبّاس كه ( 6 ) : آيت در عبادة بن صامت ( 7 ) آمد و او مردى ( 8 ) مؤمن متّقى بود از اهل بدر ، و او را حلفايى ( 9 ) بودند از جهودان ( 10 ) . چون رسول - عليه السلام - روز احزاب از مدينه به در مىآمد ( 11 ) ، گفت : يا رسول اللَّه ! اگر فرمايى تا اين جماعت را كه خلفاى ( 12 ) مناند ، پانصد مرداند ، ايشان را بيارم تا يار ما باشند بر كافران ، خداى تعالى اين آيت فرستاد . و اگر بر عموم حمل كنند ( 13 ) تا جمله داخل باشند از مذكوران در اين اقوال و نامذكوران اوليتر باشد ، خداى تعالى نهى مىكند مؤمنان را از آن كه با كافران دوستى كنند ، تو را از ايشان تبرّا مىبايد كردن ، چگونه تولَّا كنى ، و آنگه دعوى دوستى كسى كنى ؟ با دشمن او دوستى چگونه كنى ؟ دوستى حقيقت نباشد الَّا آنگه كه با دوست او دوست باشى و با دشمن او دشمن ( 14 ) . * ( وَمَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ ) * ، و هر كه آن كند يعنى دوستى كافران ، * ( فَلَيْسَ مِنَ اللَّه فِي شَيْءٍ ) * ، از خداى در هيچ نباشد ، يعنى از دين خداى ، يا از رحمت خداى ، يا از رضاى خداى ، على حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه . سدّي گفت : ليس من ولاية اللَّه في شىء ، از ولايت خداى در هيچ نيست و خداى از او بيزار است ، آنگه حالتى استثناء كرد از آن ، گفت ( 15 ) : * ( إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً ) * ، الَّا كه از ايشان ترسى ترسيدنى . يعقوب خواند ( 16 ) ، و در شاذّ مجاهد و حميد و

--> ( 10 - 1 ) . مر : يهودان . ( 2 ) . اساس : كه ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 3 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد . ( 4 ) . مب ، مر : به اميد آن كه در كار رسول خللى پيدا شود . ( 5 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مر : ندارد . ( 6 ) . مب اين . ( 7 ) . مب : عباده انصارى ، ديگر نسخه بدلها : عباده صامت . ( 8 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : مرد . ( 9 ) . وز ، دب ، لب ، فق ، مب ، مر : خلفايى . ( 11 ) . مج : به در آمد . ( 12 ) . وز ، دب ، لب ، فق ، مب ، مر : خلفاى . ( 13 ) . مب : حمل كنى . ( 14 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : دشمن باشى . ( 15 ) . همه نسخه بدلها : ندارد . ( 16 ) . همه نسخه بدلها : و يعقوب .